Dlaczego wprowadzono Dyrektywę VAT?

Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: „Dyrektywa VAT”) stosowana jest od 1 stycznia 2007 r., przy czym do porządku prawnego państw członkowskich miała zostać włączona do 1 stycznia 2008 r.

Każde państwo członkowskie UE jest odpowiedzialne za transpozycję Dyrektywy VAT do prawa krajowego i prawidłowe stosowanie jej na swoim terytorium.

Dlaczego w ogóle wprowadzono Dyrektywę VAT i czy jest ona stosowana w całej UE?

Podatek VAT, czyli podatek od wartości dodanej, ma wpływ na ostateczną cenę prawie wszystkich towarów i usług kupowanych i sprzedawanych w Unii Europejskiej, a także sprowadzanych do Unii Europejskiej spoza jej granic. Wpływy z podatku VAT są zaś relatywnie wysokie i ważne zarówno dla budżetów krajów członkowskich, jak i dla budżetu UE.

Harmonizacja zasad opodatkowania VAT jest istotna dla wydajnego i jednolitego rynku w Europie. Celem Dyrektywy VAT jest zaś wyeliminowanie czynników, które mogą zakłócać warunki konkurencji na rynku unijnym, zarówno na poziomie krajowym, jak i wspólnotowym.

Przykładem rozwiązań sprzyjających stabilizacji warunków konkurencji jest np. obowiązek opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowych w państwach członkowskich przeznaczenia według stawek i na warunkach określonych przez te państwa członkowskie.

W granicach UE brak jest barier celnych, stawki VAT wpływają na końcową cenę usługi lub towaru, a przecież, w zależności od kraju, mogą mieć różną wysokość. Prawo UE wymaga jedynie, aby do większości towarów i usług miała zastosowanie standardowa stawka VAT w wysokości co najmniej 15%. Wiele Państw stosuje jednak stawki wyższe.

Rozważ, jaki miałoby to wpływ na końcowe ceny towarów i usług, gdyby dostawcy stosowali stawki VAT krajów pochodzenia towarów i usług zamiast krajów dostawy.

Gdyby w kraju dostawcy stawka była akurat bardzo niska, a na rynku odbiorcy towaru lub usługi wysoka, lokalni dostawcy byliby narażeni na realizowanie niższych marż, albo w ogóle nie przetrwaliby wojny cenowej.

Dyrektywa VAT dopuszcza jednak wyłączenie ze swojego zakresu niektórych terytoriów, w związku z ich położeniem geograficznym albo sytuacją gospodarczą i społeczną.

Terytoria, do których Dyrektywa VAT nie ma zastosowania, wymienione zostały w art. 6. Są to:

  • Góra Athos;
  • Wyspy Kanaryjskie;
  • francuskie terytoria, o których mowa w art. 349 i art. 355 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;
  • Wyspy Alandzkie;
  • Wyspy Normandzkie;
  • fCampione d’Italia;
  • włoskie wody jeziora Lugano;
  • Wyspa Helgoland;
  • terytorium Büsingen;
  • Ceuta;
  • Melilla;
  • Livigno.

Francuskie terytoria, o których mowa w art. 349 i 355 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej to Gwadelupa, Gujana Francuska, Martynika, Majotta, Reunion, francuska część wyspy Saint-Martin.

Są to obszary przeważnie oddalone od Europy, o charakterze wyspiarskim, niewielkich rozmiarach, trudnej topografii i klimacie. Są często zależne gospodarczo od niewielkiej liczby produktów. Niemniej jednak niektóre z wymienionych terytoriów stanowią popularne kierunki turystyczne.

Znajomość terytoriów, do których Dyrektywa VAT nie ma zastosowania może mieć znaczenie praktyczne. Przykładowo, dostawa towaru do wymienionych miejsc, stanowi na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług dostawę do państwa trzeciego, czyli eksport towarów.